Intestinum crassum
Yoğun bağırsaq həzm kanalının son hissəsidir. Burada su və duzlar sorulur, nəcis formalaşır və xaric edilir; bağırsaq mikrobiotasının əsas hissəsi də burada yaşayır.
Sistem: Həzm sistemi
Yerləşməsi
Yoğun bağırsaq sağ qalça çuxurunda kor bağırsaqla başlayır, qarın boşluğunu çərçivə kimi əhatə edir: sağda yuxarı qalxır, qaraciyərin altında eninə istiqamətdə sola keçir, solda aşağı enir, kiçik çanaqda siqmayabənzər bağırsaq və düz bağırsaq kimi davam edərək anal dəliklə bitir.
Quruluşu
- kor bağırsaq və ondan çıxan soxulcanabənzər çıxıntı (appendiks);
- çənbər bağırsaq — qalxan, eninə, enən və siqmayabənzər hissələr;
- düz bağırsaq və anal kanal.
Yoğun bağırsağın selikli qişasında xovlar yoxdur, lakin selik ifraz edən hüceyrələr çoxdur. Çənbər bağırsağın xarici əzələ qatı üç uzununa lent əmələ gətirir; onların yığılması divarda qabarıqlar yaradır.
Funksiyası
- suyun və elektrolitlərin sorulması, nəcisin formalaşması;
- mikrobiotanın iştirakı ilə lif maddələrinin parçalanması və bəzi vitaminlərin sintezi;
- nəcisin toplanması və defekasiya.
Kolorektal xərçəngin erkən aşkarlanması
Yoğun bağırsaq xərçəngi çox vaxt illər ərzində xoşxassəli poliplərdən inkişaf edir. Kolonoskopiya zamanı poliplər aşkarlanıb çıxarıla bilər — bu, xəstəliyin qarşısını almağa kömək edir. Skrininqin nə vaxt başlanacağını və hansı üsulun seçiləcəyini həkim yaşa və ailə anamnezinə görə müəyyən edir.
Həkimə müraciət edin
- nəcisdə qan və ya qara nəcis;
- nəcis vərdişinin həftələrlə dəyişməsi;
- qarında davamlı ağrı, köp, səbəbsiz arıqlama, anemiya.
Hissələri
Appendiks
Appendix vermiformis
Appendiks — kor bağırsaqdan çıxan nazik, kor bitən borucuqdur. Onun kəskin iltihabı — appendisit qarın boşluğunun ən çox rast gəlinən təcili cərrahi…
Çənbər bağırsaq
Colon
Çənbər bağırsaq yoğun bağırsağın ən uzun hissəsidir. Burada sudan və elektrolitlərdən sorulma baş verir və nəcis formalaşır.
Siqmayabənzər bağırsaq
Colon sigmoideum
Siqmayabənzər bağırsaq çənbər bağırsağın S formalı son hissəsidir. O, enən çənbər bağırsağı düz bağırsaqla birləşdirir və nəcisin toplanmasında iştirak edir.
Düz bağırsaq
Rectum
Düz bağırsaq yoğun bağırsağın son hissəsidir. O, nəcisi toplayır və defekasiyaya qədər saxlayır.
Anal kanal
Canalis analis
Anal kanal həzm kanalının son, qısa hissəsidir. Onu əhatə edən sfinkterlər nəcis və qazların saxlanmasını və iradi xaric edilməsini təmin edir.
Suallar və cavablar
Adi kolonoskopiya bağırsağa endoskopla baxmağa, eyni zamanda biopsiya götürməyə və polipləri çıxarmağa imkan verir. Virtual kolonoskopiya KT əsasında aparılır, endoskop daxil edilmir, lakin polip aşkarlandıqda yenə də adi kolonoskopiya lazım olur.
Qəbizlik birdən yaranıbsa, qanla, arıqlama ilə, qarında güclü ağrı ilə müşayiət olunursa, ya da qırx yaşdan sonra ilk dəfə başlayıbsa, həkim müayinəsi lazımdır.
Əlaqəli məlumatlar
Xəstəliklər
Simptomlar
Müayinə üsulları
İxtisaslar
Bu mövzuda məqalələr
Kolorektal xərçəng: təhlükəsi, əlamətləri və profilaktikası
Kolorektal xərçəng müxtəlif ölkələrdə ölüm səbəbləri arasında ön sıralarda yer alır. Xəstələnmə və ölüm göstəriciləri ölkələr üzrə fərqlənir…
İstiqamət: Onkoproktologiya
Qıcıqlanmış bağırsaq sindromu
Hər bir insan həyatında ən azı bir dəfə qarında ağrı, qarında köp, nəcisin tezləşməsi və ya qəbizlik, nəcislə…
İstiqamət: Qastroenterologiya
CO2 ilə kolonoskopiya — bağırsağın müayinəsi informativ və təhlükəsizdir
Kolonoskopiya kolorektal xərçəngin (yoğun bağırsaq xərçənginin) profilaktikasında və erkən diaqnostikasında açar rol oynayır. Skrininq müayinəsi xəstəliyi hələ əlamət…
İstiqamət: Endoskopiya
Bağırsağın MRT-si, yoxsa kolonoskopiya: hansı daha yaxşıdır?
Kolorektal xərçəng ən geniş yayılmış onkoloji xəstəliklər arasında «üç liderdən» biridir. Əksər hallarda bədxassəli şiş hüceyrələrdə onkogen mutasiyaların…
İstiqamət: Diaqnostika
İrriqoskopiya
Bağırsağın irriqoskopiyası rentgen diaqnostikasının variantlarından biridir; bu zaman yoğun bağırsağın müayinəsi kontrast maddədən (barium sulfat və ya natrium…
İstiqamət: Rentgenologiya
