Pulmones
Ağciyərlər tənəffüs sisteminin əsas orqanıdır: burada nəfəs alınan havadan oksigen qana keçir, qandan isə karbon qazı xaric olunur.
Sistem: Tənəffüs sistemi
Yerləşməsi
Sağ və sol ağciyər döş qəfəsi boşluğunda, ürəyin və divararalığı orqanlarının hər iki tərəfində yerləşir. Ağciyərlərin zirvəsi körpücük sümüyündən bir qədər yuxarı qalxır, əsası isə diafraqmanın üzərində durur. Hər ağciyər plevra ilə örtülüdür.
Quruluşu
| Sağ ağciyər | Sol ağciyər | |
|---|---|---|
| Paylar | 3 (yuxarı, orta, aşağı) | 2 (yuxarı, aşağı) |
| Xüsusiyyət | daha enli və qısa | ürək yerləşdiyi üçün ön kənarında ürək çökəkliyi var |
Paylar seqmentlərə bölünür. Ağciyərin daxili səthindəki qapıdan baş bronx, ağciyər arteriyası, ağciyər venaları, limfa damarları və sinirlər keçir. Bronxlar şaxələnərək bronxiollara, onlar isə alveollara çatır — ağciyər toxumasının əsas hissəsini milyonlarla alveol təşkil edir.
Funksiyası
- qaz mübadiləsi — qanın oksigenlə zənginləşməsi və karbon qazının xaric edilməsi;
- qanın turşu-qələvi müvazinətinin tənzimində iştirak;
- kiçik laxtaları və hissəcikləri süzən «filtr» rolu;
- istilik və su itkisi ilə bədən temperaturunun tənzimində iştirak.
Nə vaxt pulmonoloqa müraciət etməli
Həkimə müraciət edin
- üç həftədən artıq davam edən öskürək;
- adi yükdə təngnəfəslik, xışıltılı nəfəs;
- bəlğəmdə qan qarışığı;
- səbəbsiz arıqlama, gecə tərləməsi, uzunmüddətli subfebril hərarət.
Dərhal 103-ə zəng edin
Qəfil güclü təngnəfəslik, döş qəfəsində kəskin ağrı, dodaqların göyərməsi, bol qanhayxırma.
Hissələri
Alveollar
Alveoli pulmonis
Alveollar bronx ağacının sonunda yerləşən mikroskopik hava kisəcikləridir. Qanla hava arasında qaz mübadiləsi məhz onların divarından keçir.
Suallar və cavablar
Ağciyərlərin rentgeni və ya KT-si (aşağı dozalı KT siqaret çəkənlərdə skrininq üçün də istifadə olunur), spirometriya, pulsoksimetriya; lazım olduqda bronxoskopiya və bəlğəm analizləri.
Bəli. İmtinadan sonra öskürək və təngnəfəslik çox vaxt azalır, ağciyər funksiyasının itirilmə sürəti yavaşıyır, ağciyər xərçəngi və xroniki obstruktiv xəstəlik riski zamanla aşağı düşür.
Flüoroqrafiya və rentgen ağciyərlərin ümumi təsvirini verir və skrininq üçün istifadə olunur. KT isə laylı təsvirlər verir və kiçik düyünləri, interstisial dəyişiklikləri daha dəqiq göstərir.
Əlaqəli məlumatlar
Xəstəliklər
- Pnevmoniya
- Ağciyərlərin xroniki obstruktiv xəstəliyi (AXOX)
- Ağciyər emfizeması
- Ağciyər xərçəngi
- Ağciyər və sümük vərəmi
- Sarkoidoz
- Tromboemboliya
- Bronxial astma
- Mukovissidoz (kistoz fibroz)
- Tənəffüs çatışmazlığı
- COVID-19 (koronavirus infeksiyası)
- Uşaqlarda qızılca
- Pnevmotoraks
- Ağciyər arteriyasının tromboemboliyası
- Nikotin asılılığı
- Respirator-sinsitial virus infeksiyası (RSV)
- Ağciyər hipertenziyası
- Ağciyər ödemi
- Ağciyər fibrozu
- Bronxiolit
- Bronxoektaziya
- Postkovid sindromu
- Legionelyoz
- Q qızdırması
- Atelektaz
- Ağciyər absesi
- Pnevmokonioz
- Qranulomatoz poliangiit
Simptomlar
Müayinə üsulları
İxtisaslar
Bu mövzuda məqalələr
Xəstəxanadankənar pnevmoniya
Pnevmoniya ən geniş yayılmış kəskin xəstəliklərdən biridir; bu, etiologiyasına, patogenezinə, morfoloji xarakteristikasına görə müxtəlif olan, ağciyərlərin respirator şöbələrinin…
İstiqamət: Pulmonologiya
Yüksək intensivlikli Super Inductive System maqnitoterapiya aparatında pnevmoniyadan sonra tənəffüs reabilitasiyası
Pnevmoniya ağciyərlərdə iltihabi proseslə xarakterizə olunan və insanın bütün tənəffüs sisteminə təsir edən kəskin xəstəlikdir. Pnevmoniya infeksiya nəticəsində…
İstiqamət: Fizioterapiya / Pulmonologiya
Spirometriya
Spirometriya və ya spiroqrafiya – xüsusi cihazın (spirometr və ya spiroqraf) köməyi ilə xarici tənəffüs funksiyasının müayinəsini aparmağa…
İstiqamət: Pulmonologiya
Tənəffüs gimnastikası
Tənəffüs orqanizmdəki fizioloji funksiyalara təsir edən ən vacib proseslərdən biridir. Yaxşı inkişaf etmiş tənəffüs aparatı hüceyrələrin tam dəyərli…
İstiqamət: Müalicəvi fiziki kültür
