Kreatinin əzələlərdə yaranan və böyrəklərdə süzülərək xaric olunan maddədir; böyrəklərin işi zəiflədikdə qanda toplanır. Bu analiz böyrək funksiyasının əsas göstəricisidir və onun əsasında yumaqcıq filtrasiya sürəti hesablanır. Böyrək xəstəliyi əlamətlərində, diabet və hipertenziyada, kontrastlı müayinə və bəzi dərmanlardan əvvəl təyin olunur.
- Biomaterial
- Venoz qan
- Nəticə hazır olur
- 1 iş günü
- Ac qarına
- Bəli
- Qiymət
- 8 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- zərdab kreatinini
- qanda kreatinin
- 1-metilqlikosiamidin
- Creat
Müayinənin təsviri
Kreatinin maddələr mübadiləsinin son məhsullarındandır. O, skelet əzələlərində kreatinfosfatdan enerji ayrılarkən yaranır, qana keçir və böyrəklərdə süzülərək sidiklə xaric olunur. Sağlam insanda qanda kreatininin miqdarı az və kifayət qədər sabitdir.
Böyrəklərin süzmə qabiliyyəti zəiflədikdə kreatinin qanda toplanmağa başlayır. Ona görə bu göstərici böyrək funksiyasını qiymətləndirmək üçün ən çox istifadə olunan analizlərdəndir. Kreatininin səviyyəsinə, yaşa, cinsə, boy və çəkiyə əsasən həkim yumaqcıq filtrasiya sürətini (YFS) hesablaya bilər – bu, böyrək xəstəliyinin mərhələsini müəyyən etməyə imkan verir.
Kreatininin miqdarı əzələ kütləsindən də asılıdır: əzələli insanlarda o, təbii olaraq yüksək, əzələ kütləsi az olanlarda və yaşlılarda isə aşağı olur. Bu səbəbdən analiz bəzən əzələ xəstəliklərində də istifadə edilir.
Analiz venoz qanın zərdabında Yaffe reaksiyası ilə, kinetik kolorimetrik üsulla aparılır.
Göstərişlər
- Böyrək xəstəliyinə işarə edən əlamətlər: ödemlər, sidiyin miqdarının və ya görünüşünün dəyişməsi, sidik ifrazının pozulması, bel ağrısı, müalicəyə tabe olmayan yüksək təzyiq, səbəbsiz zəiflik və yorğunluq;
- orqanizmin susuzlaşması ilə gedən xəstəliklər (qusma, ishal, yüksək hərarət);
- kəskin və xroniki böyrək xəstəliklərində dinamikaya və müalicəyə nəzarət;
- hemodializdən əvvəl və sonra;
- böyrəklərə təsir edə bilən dərmanların qəbulundan əvvəl və müalicə zamanı;
- kontrast maddə ilə KT və ya MRT, cərrahi əməliyyat öncəsi;
- miotoniya, distrofiya və digər əzələ xəstəlikləri;
- travma, geniş yanıq və əməliyyatdan sonrakı dövr, uzunmüddətli aclıq;
- diabet, hipertenziya və digər səbəblərdən böyrək xəstəliyi riski yüksək olanlarda skrininq.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
- Böyrək çatışmazlığı
- Qlomerulonefrit
- Xroniki qlomerulonefrit
- Pielonefrit
- Böyrəklərin amiloidozu
- Şəkərli diabet
- Hipertenziya
- Rabdomioliz
- Böyrək daşları
- Hidronefroz
- 1-ci tip şəkərli diabet
- 2-ci tip şəkərli diabet
- D vitamini çatışmazlığı
- Ailəvi Aralıq dənizi qızdırması
- Narahat ayaqlar sindromu
- Hestasion hipertenziya
- Malyariya
- Diabetik ketoasidoz
- Ağciyər ödemi
- Diabetik nefropatiya
- Hiperurikemiya
- Susuzlaşma (dehidratasiya)
- Psevdomembranoz kolit
- Amiloidoz
- Böyrək arteriyasının stenozu
- Hiponatriemiya
- IgA nefropatiya
- Kəskin böyrək zədələnməsi
- Xroniki böyrək xəstəliyinin anemiyası
- Dilatasion kardiomiopatiya
- Trikuspidal çatışmazlıq
- Düyünlü poliarteriit
- Qranulomatoz poliangiit
- Hipokaliemiya
- Maqnezium çatışmazlığı
- Kompartment sindromu
Müayinənin aparılması
-
Hazırlıq 8 saat
Ac qarına gəlin, bir gün əvvəl idman və çoxlu ətdən çəkinin.
-
Analizin götürülməsi 5 dəqiqə
Laborant dirsək venasından qan götürür.
-
Nəticə 1 iş günü
Kreatinini yaşınız və çəkinizlə birlikdə həkiminiz yozur.
Müayinəyə hazırlıq
- Qanı səhər saat 8–11 arasında verin: kreatinin gün ərzində bir qədər dəyişir.
- Son yeməkdən 8 saat keçməlidir; bu müddətdə yalnız təmiz su içmək olar.
- Bir gün əvvəl spirtli içki qəbul etməyin, idman etməyin, axşam çoxlu ət yeməyin.
- Analizdən 1–2 saat əvvəl siqaret çəkməyin, qaçmayın, pilləkənlə tələsik qalxmayın.
Analiz necə götürülür
Qan dirsək venasından götürülür. Qola sarğı bağlanır, dəri antiseptiklə silinir və nazik iynə ilə bir neçə mililitr qan sınaq şüşəsinə yığılır. İynə batanda qısa sancı olur. Bütün prosedur bir neçə dəqiqə çəkir; sonra iynə yerini bir neçə dəqiqə pambıqla sıxmaq kifayətdir.
Nəticəyə nə təsir edə bilər
Kreatinin əzələ mübadiləsinin məhsulu olduğuna görə nəticəyə əzələ kütləsi və böyrək fəaliyyətindən başqa amillər də təsir göstərir.
- Çox bişmiş ət yeməyi və kreatin tərkibli idman əlavələri göstəricini müvəqqəti qaldıra bilər.
- Ağır fiziki məşq və əzələ zədələnməsi qanda kreatinini artırır.
- Əzələ kütləsi, yaş və cins norma hədlərinə təsir edir: idmançılarda dəyər yüksək, arıq və yaşlı insanlarda aşağı ola bilər.
- Bəzi antibiotiklər, iltihab əleyhinə dərmanlar və sidikqovucular böyrək süzülməsini dəyişir.
- Hamiləlik zamanı kreatinin adətən aşağı olur, su itkisi isə onu qaldırır.
- Nəticə forması üzərindəki norma həmin laboratoriyanın üsuluna aiddir; başqa yerdə aparılmış analizlə birbaşa müqayisə etmək yanıltıcı ola bilər.
Qəbul etdiyiniz dərman və vitaminlər barədə həkimə və laboranta əvvəlcədən deyin. Göstəricini həkim klinik mənzərə və digər test nəticələri ilə birlikdə izah edir.
Referens dəyərlər
| Göstərici | Yaş, cins | Referens dəyər | Vahid |
|---|---|---|---|
| Kreatinin | Həyatın ilk ayı | 21–75 | mkmol/l |
| Kreatinin | 1 ay – 1 yaş | 15–37 | mkmol/l |
| Kreatinin | 1–3 yaş | 21–36 | mkmol/l |
| Kreatinin | 3–5 yaş | 27–42 | mkmol/l |
| Kreatinin | 5–7 yaş | 28–52 | mkmol/l |
| Kreatinin | 7–9 yaş | 35–53 | mkmol/l |
| Kreatinin | 9–11 yaş | 34–65 | mkmol/l |
| Kreatinin | 11–13 yaş | 46–70 | mkmol/l |
| Kreatinin | 13–15 yaş | 50–77 | mkmol/l |
| Kreatinin | 15–18 yaş, oğlanlar | 62–106 | mkmol/l |
| Kreatinin | 15–18 yaş, qızlar | 44–80 | mkmol/l |
| Kreatinin | 18 yaşdan yuxarı, kişilər | 72–127 | mkmol/l |
| Kreatinin | 18 yaşdan yuxarı, qadınlar | 58–96 | mkmol/l |
Dəyərlər laboratoriyanın istifadə etdiyi metoddan asılıdır, ona görə nəticənizi analiz blankında göstərilən intervalla müqayisə edin.
Nəticənin yozulması
Kreatininin artması ən çox böyrəklərin süzmə qabiliyyətinin azaldığını göstərir. Mümkün səbəblər:
- böyrəklərin infeksion və ya toksik zədələnməsi (pielonefrit, kanalcıqların nekrozu);
- diabet, amiloidoz, iltihabi və autoimmun xəstəliklər fonunda kəskin və ya xroniki böyrək çatışmazlığı;
- şok və ürək çatışmazlığı zamanı böyrəklərə qan axınının azalması (miokard infarktı, miokardit və s.);
- sidik yollarının daş və ya şişlə tıxanması;
- susuzlaşma;
- əzələlərin geniş zədələnməsi – sıxılma sindromu, ağır travma, yanıqlar;
- akromegaliya və nəhənglik;
- şüa xəstəliyi;
- böyrəklərə toksik təsir edən dərmanlar.
Kreatinin ağır fiziki yükdən sonra və çoxlu ət yeyən insanlarda da bir qədər yüksək ola bilər.
Kreatininin azalması aclıq, həddən artıq maye qəbulu və əzələ atrofiyası zamanı müşahidə olunur. Yaşlılarda əzələ kütləsi azaldığı üçün bir az aşağı göstərici normal sayılır. Hamiləlik, artıq çəki və bəzi dərmanlar da nəticəni dəyişə bilər.
Diaqnozu yalnız həkim, kreatinini digər göstəricilərlə və klinik mənzərə ilə birlikdə qiymətləndirərək qoyur.
Nəticə normadan kənar olduqda ümumi sidik analizi, qanda və sidikdə sidik turşusu və sidik cövhəri, natrium, kalium, fosfor, xlor və kalsium, sutkalıq sidikdə kreatinin, Reberq sınağı (kreatinin klirensi), sidiyin bakterioloji əkilməsi və EKQ təyin oluna bilər.
Yadda saxla!
Kreatinin böyrəklərin işi xeyli – təxminən yarıya qədər – zəifləyənə kimi normal qala bilər. Ona görə diabet və hipertenziyada yalnız kreatininə deyil, onun əsasında hesablanan YFS-ə və sidikdə albuminə də baxmaq vacibdir.
- Kreatin tərkibli idman əlavələri qəbul edirsinizsə, analizdən bir neçə gün əvvəl ara verin və bunu həkimə deyin.
- Ağrıkəsici dərmanları (ibuprofen, diklofenak və s.) uzun müddət özbaşına qəbul etməyin – onlar böyrəklərə zərər verə bilər.
Qiymət cədvəli
- Kreatinin 8 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Mütləq yox. Ağır məşq, çoxlu ət yeməyi, susuzlaşma və ya böyük əzələ kütləsi də kreatinini bir qədər artırır. Həkim adətən hazırlıq qaydalarına əməl etməklə analizi təkrarlamağı və YFS-i hesablamağı tövsiyə edir.
Kontrast maddə böyrəklər vasitəsilə xaric olunur və böyrək funksiyası zəif olanlarda onlara əlavə yük verə bilər. Kreatininin nəticəsinə görə həkim müayinənin təhlükəsiz olub-olmadığına və hansı tədbirlərin lazım olduğuna qərar verir.
Həddən artıq su qanı müvəqqəti durulaşdırır və kreatinini bir az aşağı göstərə bilər, amma bu, böyrəklərin vəziyyətini dəyişmir və nəticəni təhrif edir. Adi su rejiminizi saxlayın.
Laboratoriya həkimləri
Harada və nə vaxt təhvil vermək olar
Ünvan: Bakı, Yavər Əliyev küç., 26. İş saatları: 7 gün 24 saat. Analizlər canlı növbə ilə qəbul olunur — gəlməzdən əvvəl zəng edib hazırlıq qaydalarını, nəticənin hazır olma vaxtını və qiyməti dəqiqləşdirə bilərsiniz.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Kəskin böyrək çatışmazlığı
Böyrək çatışmazlığı — böyrəklərin funksional qabiliyyətinin ağır pozğunluqları nəticəsində inkişaf edən sindromdur.
İstiqamət: Nefrologiya
Həkim kolposkopiya təyin edib: sizi nə gözləyir?
Kolposkopiyaya yönləndirilmək xərçəng diaqnozu demək deyil. Müayinə uşaqlıq boynundakı dəyişiklikləri daha yaxından qiymətləndirməyə kömək edir.
İstiqamət: Ginekologiya / Diaqnostika / Onkoginekologiya
Yumurtalıqda kista: izləmək, yoxsa müalicə etmək?
Yumurtalıq kistasının izlənməsi və ya çıxarılması barədə qərar təkcə ölçüyə görə verilmir. Görünüş, şikayətlər və menopauza vəziyyəti birlikdə…
İstiqamət: Ginekologiya / USM diaqnostikası
Pap-test nəticəsi nəyi göstərir, nəyi göstərmir?
Pap-test uşaqlıq boynu hüceyrələrini qiymətləndirir. Nəticənin normal və ya qeyri-normal olması gələcək nəzarətə təsir edir, lakin bütün ginekoloji…
İstiqamət: Ginekologiya / Diaqnostika / Preventiv tibb
