Təsiredici maddə
Parasetamol — ağrıkəsici və hərarətsalan təsirli dərman vasitəsidir. Baş, diş, əzələ ağrılarında və qızdırmada geniş istifadə olunur; iltihab əleyhinə təsiri zəifdir.
- Latın adı
- Paracetamolum
- Ticarət adları
- Parasetamol, Efferalqan, Supofen, Sefekon D, Atamol PRL 500, Panadol Beybi, Parasetamol Sofarma, Parasetamol Tro, Akipara, Arfen, Fevalqan, Fevalqan P, İnfulqan, Panadol, Para-Denk 125, Para-Denk 250, Paralqan, Paraserol, Parasetamol 500, Parasetamol B Braun, Pirofen, Taylol, Atamol PRL, Para-Denk Siyahı
- ATC kodu
- N02BE01
- Farmakoloji qrup
- Digər analgetiklər və antipiretiklər
- Dərman formaları
-
- Tablet
- Sirop
- Suspenziya
- Şam
- İnfuziya
Diqqət!
Dərmanı qəbul etməzdən əvvəl həkim və ya əczaçı ilə məsləhətləşin. Bu səhifədəki məlumat tanışlıq üçündür və həkim məsləhətini əvəz etmir.
Nə üçün istifadə olunur
Parasetamol xəstəliyin səbəbini müalicə etmir — o, simptomları yüngülləşdirir. Əsas istifadə halları:
- qrip, soyuqdəymə və digər infeksiyalarda yüksək hərarət;
- baş ağrısı, o cümlədən gərginlik tipli baş ağrısı və miqren tutmaları;
- diş ağrısı;
- əzələ və oynaq ağrıları;
- aybaşı zamanı ağrılar;
- boğaz ağrısı (simptomatik).
Hərarət və ya ağrı bir neçə gün davam edirsə, ya da yeni əlamətlər yaranırsa, səbəbi aydınlaşdırmaq üçün həkimə müraciət etmək lazımdır.
Necə təsir edir
Parasetamol əsasən mərkəzi sinir sistemində siklooksigenaza fermentlərinin fəaliyyətini zəiflədir və ağrı ilə hərarətin yaranmasında iştirak edən prostaqlandinlərin sintezini azaldır. Beyində termorequlyasiya mərkəzinə təsir edərək yüksəlmiş bədən temperaturunu endirir.
Periferik toxumalarda bu təsir zəif olduğundan parasetamolun iltihab əleyhinə effekti azdır. Bununla əlaqədar o, mədənin selikli qişasını qeyri-steroid iltihab əleyhinə vasitələrə nisbətən daha az qıcıqlandırır.
Kimlərə olmaz
- parasetamola və ya preparatın tərkib hissələrinə qarşı yüksək həssaslıq;
- ağır qaraciyər çatışmazlığı və aktiv qaraciyər xəstəlikləri;
- ağır böyrək çatışmazlığı.
Ehtiyatla
Spirtli içkilərdən müntəzəm istifadə, qaraciyər xəstəlikləri, aclıq və ya ciddi arıqlama, qlükoza-6-fosfatdehidrogenaza çatışmazlığı olduqda parasetamol yalnız həkimlə məsləhətləşdikdən sonra qəbul edilə bilər.
Əlavə təsirlər
Təlimata uyğun qəbul edildikdə parasetamol adətən yaxşı keçirilir. Nadir hallarda bunlar müşahidə oluna bilər:
- allergik reaksiyalar — dəri səpgisi, qaşınma, övrə;
- çox nadir hallarda ağır dəri reaksiyaları;
- qan göstəricilərində dəyişikliklər (trombosit və leykositlərin azalması).
Həddindən artıq qəbulun təhlükəsi
Parasetamolun icazə veriləndən artıq qəbulu ağır qaraciyər zədələnməsinə səbəb ola bilər. İlk günlərdə əlamətlər zəif olur və ya heç olmur. Həddindən artıq qəbul ehtimal edilirsə, özünüzü yaxşı hiss etsəniz belə, dərhal 103-ə zəng edin.
Qarşılıqlı təsir
- Tərkibində parasetamol olan digər dərmanlar — soyuqdəymə üçün kombinə edilmiş tozlar və tabletlər çox vaxt parasetamol saxlayır; onların eyni vaxtda qəbulu təsadüfən həddindən artıq qəbula gətirib çıxara bilər.
- Spirtli içkilər — qaraciyərə toksik təsir riskini artırır.
- Qanın laxtalanmasını azaldan dərmanlar — parasetamolun uzunmüddətli müntəzəm qəbulu onların təsirini gücləndirə bilər.
- Qaraciyər fermentlərini aktivləşdirən dərmanlar — bəzi epilepsiya və vərəm əleyhinə preparatlar qaraciyərə zərərli təsir riskini artırır.
Daimi qəbul etdiyiniz bütün dərmanlar barədə həkimə məlumat verin.
Hamiləlik və laktasiya
Hamiləlik dövründə ağrı və hərarət zamanı parasetamol ən çox seçilən vasitələrdən biri sayılır. Buna baxmayaraq, onu yalnız ehtiyac olduqda, mümkün qədər qısa müddətə və həkimlə razılaşdırılaraq qəbul etmək lazımdır.
Parasetamol ana südünə az miqdarda keçir; laktasiya dövründə həkimin tövsiyəsi ilə qəbul edilə bilər.
Uşaqlar
Uşaqlarda parasetamol hərarətsalan və ağrıkəsici kimi istifadə olunur. Uşaqlar üçün xüsusi formalar (sirop, suspenziya, şam) nəzərdə tutulub; miqdarı həkim uşağın çəkisinə görə hesablayır. Böyüklər üçün olan tabletləri uşağa öz başına vermək olmaz.
Həkimə müraciət edin
Üç aylığa qədər körpədə hərarət yüksəlibsə, uşaq süstdürsə, içməkdən imtina edirsə, səpgi və ya nəfəs darlığı yaranıbsa — dərman verməzdən əvvəl həkimə müraciət edin.
Qəbul zamanı nəyə diqqət etməli
- Qablaşdırmada və təlimatda göstərilən məlumatı oxuyun.
- Eyni vaxtda tərkibində parasetamol olan bir neçə dərman qəbul etməyin.
- Qəbul müddətində spirtli içkilərdən imtina edin.
- Hərarət və ya ağrı bir neçə gündən çox davam edərsə, həkimə müraciət edin.
Bu təsiredici maddə ilə preparatlar
Azərbaycanda Parasetamol ilə qeydiyyatda olan preparatlar. Onlarda eyni təsiredici maddə var, lakin doza, forma və köməkçi maddələr fərqlənə bilər. Konkret preparatı həkim seçir, aptekdə əvəzetmə barədə əczaçı ilə məsləhətləşin.
Parasetamol
Borisov Dərman Preparatları Müəssisəsi Asc, Belarus
Efferalqan
Bristol-Mayers Skvibb, Fransa
Supofen
Laboratorios Basi-İndustriya Farmasyutika SA, Portuqaliya
Sefekon D
Nijfarm Asc, Rusiya
Atamol PRL 500
Atabay İlaç Fabrikası AŞ, Türkiyə
Panadol Beybi
Farmakler SAS, Fransa
Parasetamol Sofarma
Sofarma ASC, Bolqarıstan
Parasetamol Tro
Saga Lifesciences LTD, Hindistan
Akipara
Nuclotec Remedies Pvt Ltd, Hindistan
Arfen
Medoxemi LTD, Kipr
Fevalqan
Jurabek Laboratories MM MMC, Özbəkistan
Fevalqan P
Jurabek Laboratories MM MMC, Özbəkistan
İnfulqan
Yuriya Farm MMC, Ukrayna
Panadol
Qlaksosmitklayn Dangarvan LTD, İrlandiya
Para-Denk 125
Rubiefarm Arzneimittel GMBH, Almaniya
Para-Denk 250
Rubiefarm Arzneimittel GMBH, Almaniya
Paralqan
Zee Laboratories Limited, Hindistan
Paraserol
Aroma İlaç San AŞ, Türkiyə
Parasetamol 500
Medipharco Pharmaceutical JSC, Vyetnam
Parasetamol B Braun
B Braun Medikal SA, İspaniya
Pirofen
Deva Holdinq AŞ, Türkiyə
Taylol
Nobel İlaç San Ve Tic Aş, Türkiyə
Digər ticarət adları
Azərbaycanda Parasetamol təsiredici maddəsi ilə qeydiyyatda olan preparatlar. Onların hamısında eyni təsiredici maddə var, lakin doza, forma və köməkçi maddələr fərqlənə bilər. Konkret preparatı həkim seçir, aptekdə əvəzetmə barədə əczaçı ilə məsləhətləşin.
| Ad | İstehsalçı | Ölkə |
|---|---|---|
| Atamol PRL | Atabay İlaç Fabrikasi AŞ. | Türkiyə |
| Para-Denk | Rubiefarm Arzneimittel GMBH | Almaniya |
Tez-tez verilən suallar
Xeyr. Parasetamol bakteriyalara və viruslara təsir etmir, yalnız ağrını və hərarəti azaldır. İnfeksiyanın müalicəsinə ehtiyac olub-olmadığını həkim müəyyən edir.
Bu dərmanlar müxtəlif mexanizmlə təsir edir və bəzi hallarda həkim onları növbə ilə təyin edə bilər. Lakin onları öz başına birləşdirmək məsləhət deyil — sxemi həkim müəyyən etməlidir.
Hərarət orqanizmin infeksiyaya qarşı müdafiə reaksiyasıdır. Hərarətsalan vasitə adətən özünü pis hiss etdikdə və ya həkimin göstərdiyi həddən yüksək olduqda verilir. Uşaqlarda bu həddi pediatr müəyyən edir.
Xəstəliklər
- Qrip
- Kəskin respirator virus infeksiyası (KRVİ)
- Soyuqdəymə
- Miqren
- Osteoartroz
- Faringit
- Gərginlik tipli baş ağrısı
- COVID-19 (koronavirus infeksiyası)
- Uşaqlarda qızılca
- Uşaqlarda skarlatina
- Xroniki pankreatit
- Dismenoreya (ağrılı aybaşı)
- Kəllə-beyin travması
- Malyariya
- Respirator-sinsitial virus infeksiyası (RSV)
- Mastoidit
- Febril qıcolmalar
- Qəfil ekzantema (rozeola)
- Bronxiolit
- Uşaqlarda obstruktiv bronxit
- Divertikulit
- Alveolit (diş yuvasının iltihabı)
- Dərman abuzusu ilə bağlı baş ağrısı
- Günəş yanığı
- Mpox (meymun çiçəyi)
- Açıq arterial axacaq
- Sialoadenit
- Sialolitiaz
- İnfeksion eritema
- Herpetik stomatit
Simptomlar
İxtisaslar
Həkimlər
Bu mövzuda məqalələr
Baş ağrısı haqqında hər şey
Həyatında heç olmasa bir dəfə baş ağrısı keçirməmiş insanlara son dərəcə nadir hallarda rast gəlmək olar. Baş ağrısından…
İstiqamət: Sefalgologiya
Bu qrupdan digər dərmanlar
Asetilsalisil turşusu
Acidum acetylsalicylicum
Aspirin Kardio, Trombo Ass və b.
Asetilsalisil turşusu + askorbin turşusu
Acidum acetylsalicylicum et acidum ascorbicum
Aspirin C, Upsarin Upsa Vitamin C İlə
Asetilsalisil turşusu + kofein + parasetamol
Acidum acetylsalicylicum, coffeinum et paracetamolum
Sitramon P, Sitramon-Borimed
Asetilsalisil turşusu + limon turşusu + natrium hidrokarbonat
Acidum acetylsalicylicum, acidum citricum et natrii hydrogencarbonas
Alka-Zeltser
Metamizol natrium
Metamizolum natricum
Analgin, Tempaforte və b.
Metamizol natrium + kofein + tiamin
Metamizolum natricum + Coffeinum + Thiaminum
Sedalgin Plyus